Vir diere is jy die duiwel

𝖵𝗋𝗒𝗐𝖺𝗋𝗂𝗇𝗀: 𝖤𝗄 𝗌𝗍𝖺𝖺𝗇 𝗂𝗇 𝗏𝗂𝗋 𝖣𝖾 𝖪𝖺𝖺𝗉 𝖤𝖼𝗁𝗈 𝗋𝖾𝖽𝖺𝗄𝗍𝖾𝗎𝗋 𝖫𝗒𝗇𝖾𝗍𝗍𝖾 𝖲𝗉𝖾𝗇𝖼𝖾𝗋, 𝗐𝖺𝗍 𝗆𝖾𝗍 𝗏𝖾𝗋𝗅𝗈𝖿 𝗂𝗌, 𝗆𝖺𝖺𝗋 𝗆𝗒 𝗀𝖾𝗌𝗄𝗋𝗒𝖿 𝖾𝗇 𝗆𝗒 𝗈𝗉𝗂𝗇𝗂𝖾 𝗂𝗌 𝗇𝗂𝖾 𝗇𝗈𝗈𝖽𝗐𝖾𝗇𝖽𝗂𝗀 𝗁𝖺𝖺𝗋 𝗎𝗂𝗍𝗄𝗒𝗄 𝗇𝗂𝖾. 𝖣𝗎𝗌, 𝗂𝗇𝖽𝗂𝖾𝗇 𝗃𝗒 '𝗇 𝗉𝗋𝗈𝖻𝗅𝖾𝖾𝗆 𝗁𝖾𝗍 𝗆𝖾𝗍 𝗐𝖺𝗍 𝖾𝗇 𝗁𝗈𝖾 𝖾𝗄 𝗌𝗄𝗋𝗒𝖿, 𝗁𝗈𝗎 𝖽𝗂𝗍 𝗍𝖾𝖾𝗇 𝗆𝗒, 𝗇𝗂𝖾 𝗍𝖾𝖾𝗇 𝖽𝗂𝖾 𝗋𝖾𝖽𝖺𝗄𝗍𝖾𝗎𝗋 𝗏𝖺𝗇 𝖣𝖾 𝖪𝖺𝖺𝗉 𝖤𝖼𝗁𝗈 𝗇𝗂𝖾.

"Hell is empty and all the devils are here."
- William Shakespeare.

Elke jaar, sonder uitsondering, bring Oujaarsaand dieselfde vrees. Vir die mense wat omgee vir diere en vir die diere self – plaasdiere en wild wat deur klank tot pure paniek gedryf word inkluis, maar troeteldiere verál gaan deur ekstra pyn, want die oorsaak is gewoonlik die mense in hul eie dorpe.

Nou vra ek jou:

"Waar is jou Vrede op Aarde? Wat het geword van jou vreeslike heiligheid 'n paar dae terug, want vir diere, oral op die aarde, is jy, die een wat vuurwerke skiet, vanaand die duiwel en die aarde is die hel.

Vanaf my redakteurskap in 2011 by die destydse Barberton Times, het ek elke jaar hieroor geskryf. Nie omdat dit ’n algemene onderwerp is nie, maar omdat ek die nagevolge eerstehands gesien het - in regte agterplase, by regte huise, met regte diere.

In Barberton was dit erg. Diere wat in blinde vrees probeer ontsnap het, het hulself vasgehardloop in ysterhekke, en veiligheidsrelings. Honde wat so desperaat was om weg te kom van die knalle dat hulle hulself deur metaal probeer druk het en beseer en bebloed daar vasgesit het. Party het dit nie oorleef nie. Ander moes later uitgesit word.

Een Oujaarsmiddag staan vir my onuitwisbaar uit.

’n Hond is buite gelaat toe die vuurwerke begin het. Die eienaars was nie tuis nie. Die dier het in paniek probeer inkom, maar die voordeur was gesluit, en die veiligheidshek ook. In sy vrees het die hond tussen die deur en die hek vasgesit - vasgevang by sy eie huis, sonder dat iemand daar was om te help.

My seun was toe nog ’n student by Stellenbosch en tuis vir die vakansie. Hy moes oor ’n heining spring om by die hond uit te kom. Die dier het nie geblaf nie. Hy het geskree van vrees. My dogter moes uiteindelik die hond oorneem en probeer kalmeer sodat ek die familie kon opspoor. Dit was traumaties. Vir almal. Daar was nog ’n hond by daardie selfde huis - ’n groot hond, maar hy was só bang dat hy nie eens aggressie getoon het toe my seun oor die heining gespring en die kleiner hond probeer loskry het nie.

Die realiteit is eenvoudig: baie mense los hul diere buite of alleen by die huis oor Oujaarsaand. Nie vir ’n paar minute nie - vir ure aaneen.

Vir diere is daar is geen konteks nie, geen verduideliking nie, geen begrip dat “dit sal nou verby wees” nie.
Net skok en paniek.

Ek het jare lank probeer om die verordeninge rondom vuurwerke in Barberton verander te kry. Daar was, ten minste een jaar sovêr ek kan onthou, ‘n poging vanaf die ou Umjindi Stadsraad. Die samewerking  van sommige van die in die dorp, wat blykbaar gewetenloos deur die lewe poer, was sonder sukses. Elke jaar dieselfde verskonings. Elke jaar dieselfde skade. Elke jaar dieselfde vrees.

Ek is terug by my eie plek, in die Kaap, en ek en my diere het in 2018 in Barberton die laaste maal hierdie hel moes deurgaan, maar elke jaar hierdie tyd dan breek my hart vir elke dier die hele land deur – ook in en om Barberton. Mens kan after all tog nie soveel jaar in ‘n dorp bly en nie die goed en minder goed onthou nie.

Vandag, en môre, sal daar weer diere wees wat in paniek probeer ontsnap. Diere wat oor mure spring. Diere wat hulself beseer. Diere wat wegraak en nooit weer huis toe kom nie.

Hierdie joernalis hoop eerlikwaar dat dit sal reën - in De Kaap Vallei - en oral elders. Dit sal miskien nie die harteloses stop nie, maar dit mag dalk die klank demp. My hoop is ook dat dit sal aanhou tot lank na 2026 begin het, want daar sal altyd daardie een donner wees wat nie omgee of dit al die derde Januarie is nie - aandag moet hy kry - en sterk wil hy voel, want dit is wat boelies die wêreld deur doen - vrees probeer inpalm by die wat swakker is.

My Capie-woorde - die wat ek oor jou wil spu - sal nie aanvaarbaar wees vir hierdie platform nie, maar gee jou verbeelding vrye teuels rondom presies wat ek van jou dink - jy wat deel het aan hierdie gemors.

Vier jou oujaar, vier dit goed, maar onthou dat géén viering die lyding van weerlose diere regverdig nie.

Daar is een enorme verskil tussen oud wees en volwasse wees – grow a pair en doen die regte ding: wees jy die volwassene en sê nee, nie hierdie jaar nie en nooit weer nie!!!

Diere het nie ’n keuse nie.
Jy het wel.